Sồi cổ trăm năm giữ núi ngàn,
Hang sâu ôm bóng gió thời gian.
Rêu phong viết hộ bao đời cũ,
Sương khói che giùm vết máu tan.
Lông bạc kể rừng qua lặng lẽ,
Mắt mờ soi lối giữa hoang man.
Chưa sinh con cháu, bà đã đứng,
Chống gió cho đời khỏi ngã ngang.
-MinKhan-
1. Sự cộng sinh giữa con người và định mệnh
Ngay từ những câu mở đầu, người đọc bị ấn tượng bởi sự gắn kết tuyệt đối giữa nhân vật và không gian:
“Sồi cổ trăm năm giữ núi ngàn,
Hang sâu ôm bóng gió thời gian.”
Gốc sồi và hang sâu không còn là vật vô tri; chúng trở thành những thực thể có linh hồn, cùng bà canh giữ những bí mật của núi rừng. Cách dùng từ “giữ”, “ôm”, “viết hộ” cho thấy một cuộc đời không hề tách biệt với thiên nhiên. Bà chính là một phần của đại ngàn, là người chép sử bằng chính trải nghiệm của mình.
2. Vẻ đẹp kiêu hãnh sau những nỗi đau
Tác giả đã rất can đảm khi đưa hình ảnh “vết máu tan” vào thơ. Nó không gợi sự ghê rợn, mà gợi về những hy sinh thầm lặng, những cuộc chiến sinh tồn khắc nghiệt để bảo vệ đàn con cháu. Sự tinh tế nằm ở chỗ:
“Rêu phong viết hộ bao đời cũ,
Sương khói che giùm vết máu tan.”
Thiên nhiên dường như cũng biết xót thương, dùng rêu phong và sương khói để bao phủ, xoa dịu những vết thương lòng của bà. Hình ảnh “Lông bạc” và “Mắt mờ” vốn là dấu hiệu của tuổi già, nhưng ở đây, chúng đại diện cho sự thông thái (insight) – đôi mắt mờ đi vì bụi trần nhưng lại soi thấu được những điều “hoang man” của cuộc đời.
3. Tư thế của một vị hộ thần
Hai câu kết chính là linh hồn của toàn bài, đẩy cảm xúc lên cao trào:
“Chưa sinh con cháu, bà đã đứng,
Chống gió cho đời khỏi ngã ngang.”
Tư thế “đứng” của bà mang tính sử thi. Bà đứng đó không phải vì trách nhiệm sau khi có con cháu, mà bà đứng như một bản năng của người bảo vệ. Cụm từ “chống gió” và “ngã ngang” gợi lên sự che chở tuyệt đối. Trước khi thế hệ sau ra đời, bà đã tự mình làm rào chắn, gánh chịu mọi luồng gió độc, mọi biến cố để tạo ra một vùng trời bình yên cho hậu duệ.
Bài thơ là một nốt lặng đầy suy ngẫm về lòng biết ơn. Qua ngòi bút của tác giả, Cáo Bà hiện lên không chỉ là một người thân, mà là một di sản, một cột trụ tinh thần vĩnh cửu. Những vần thơ này chắc chắn sẽ chạm đến trái tim của bất kỳ ai đang khao khát tìm về nguồn cội và trân trọng những giá trị gia đình bền vững.
LongTran
